Yoritgichlarni dimmerlash 8c-dars

Dimmerlash. Dimmerlanadigan drayverlar

Dimmerlash — yorug‘lik yorqinligini boshqarishdir. Cho‘g‘lanma lampada bu odatda juda sodda ishlaydi, ammo LED yoritgichlarda hammasi biroz murakkabroq: bu yerda drayver muhim rol o‘ynaydi va aynan u yoritgich dimmer bilan barqaror ishlay oladimi-yo‘qmi, shuni belgilab beradi.

Mundarija

  1. 1. LED yoritgichlarni dimmerlashning o‘ziga xos jihatlari
  2. 2. Phase-cut dimmerlar turlari
  3. 3. O‘zini tekshirish uchun savollar

Oddiy dimmer qanday ishlaydi

O‘zgaruvchan tok tarmog‘ida yoritgichlarni dimmerlashning eng sodda yo‘li — TRIAC turidagi tiristorli yoki simistorli dimmerdan foydalanish. U Phase-cut dimmer deb ham ataladi.

Odatda bu aylantiriladigan ruchekli qurilma bo‘lib, u oddiy kalit o‘rniga zanjir uzilishiga o‘rnatiladi. U kuchlanishni “silliq” o‘zgartirib bermaydi, aksincha tarmoq kuchlanishining sinusoidasining bir qismini kesib tashlaydi. Natijada yuklamadagi o‘rtacha samarali kuchlanish kamayadi va yorug‘lik xiralashadi.

Dimmer ishlash grafigi

Dimmer ishlash grafigi

LED yoritgichlarni dimmerlashning o‘ziga xos jihatlari

Cho‘g‘lanma lampalarda odatda hammasi kutilganidek ishlaydi: quvvatlanish vaqtning bir qismida uziladi, o‘rtacha kvadratik (RMS) kuchlanish kamayadi, spiral kamroq qiziydi va lampa xiraroq yonadi.

LED yoritgichlarda esa vaziyat boshqacha, chunki LEDlar drayver orqali quvvatlanadi. Drayver esa kirishda nima bo‘layotganidan qat’i nazar, LEDlarda kerakli tokni ushlab turishga intiladi.

Shu sababli kirish kuchlanishi drayverga yetarli bo‘lib turgan paytda LEDlar deyarli to‘liq yorqinlikda yonadi. Kuchlanish drayverning ish chegarasidan pastga tushsa, yoritgich shunchaki o‘chib qoladi. Ba’zan esa bu ikki holat orasida beqaror zona paydo bo‘ladi: drayver qayta-qayta ishga tushishga urinadi va buning oqibatida kuchli miltillash yuzaga keladi.

Shundan asosiy xulosa kelib chiqadi: oddiy LED yoritgichni avtomatik ravishda dimmerlanadi deb hisoblab bo‘lmaydi. Dimmer to‘g‘ri ishlashi uchun kirish signalining shaklini “tushuna oladigan” va shu asosda LED tokini o‘zgartiradigan drayver kerak.

Bunday drayver dimmerlanadigan yoki Dimmable deb ataladi. Agar yoritgichda zavoddan oddiy drayver o‘rnatilgan bo‘lsa, uni dimmerlanadiganiga almashtirish mumkin, ammo faqat asosiy parametrlar mos kelgandagina.

Dimmerlanadigan drayver

Dimmerlanadigan drayver

Oddiy drayverni dimmerlanadigan drayverga almashtirganda quyidagilar albatta mos bo‘lishi kerak:

Chiqish toki
Quvvat yoki yuklama bo‘yicha ish diapazoni

Phase-cut dimmerlar turlari

Phase-cut dimmerlar asosan ikki turga bo‘linadi: Front-phase va Reverse-phase.

Front-phase — sinusoida oldingi fronti bo‘yicha kesish, Reverse-phase esa orqa fronti bo‘yicha kesishdir.

Cho‘g‘lanma lampalar uchun odatda ikkala variant ham birdek mos keladi. Biroq boshqa turdagi yuklamalarda afzalliklar bor: front-phase an’anaviy ravishda induktiv yuklama bilan yaxshiroq ishlaydi, reverse-phase esa sig‘imli (kapasitiv) yuklama uchun qulayroq. LED drayverlar va elektron PRA aynan shu turga kiradi.

Dimmerlar ishlash grafigi

Dimmerlar ishlash grafigi

Nimalarni eslab qolish muhim

Dimmerlash — yorug‘lik yorqinligini sozlash
Oddiy LED yoritgich avtomatik tarzda dimmerlanadi deb hisoblanmaydi
To‘g‘ri ishlashi uchun dimmerlanadigan drayver kerak
LED drayverlar uchun ko‘pincha reverse-phase dimmer ma’qulroq

Teglar

#yoritgichni_qanday_dimmerlash

O‘zini tekshirish uchun savollar

1. Dimmerlash nima?

Javobni ko‘rsatish
Dimmerlash — yorug‘lik yorqinligini boshqarish, ya’ni yoritgichni yorqinroq yoki xiraroq qilish imkoniyati.

2. Barcha LED yoritgichlarni dimmerlash mumkinmi?

Javobni ko‘rsatish
Yo‘q. LED yoritgichni to‘g‘ri dimmerlash uchun dimmerlanadigan drayver kerak: u dimmer signalini taniydi va LED tokini mos ravishda o‘zgartiradi.

3. Drayverni dimmerlanadiganiga almashtirganda, qaysi parametrlar mos kelishi kerak?

Javobni ko‘rsatish
Chiqish toki hamda quvvat yoki yuklama bo‘yicha ruxsat etilgan ish diapazoni mos bo‘lishi kerak.

Maqola navigatsiyasi