Yorug‘likni boshqarish. An’anaviy tizimlar. O‘chirgichlar va dimmerlar
Yorug‘likni boshqarishning eng ko‘p uchraydigan usuli — mexanik boshqaruv. O‘chirgich zanjirni shunchaki uzadi yoki ulaydi, dimmer esa faqat yoqib-o‘chirish bilan cheklanmay, yorug‘lik darajasini ham sozlash imkonini beradi. Bu yechimlar hammaga tanish, biroq ularda ham o‘ziga xos jihatlar va cheklovlar bor.
Mundarija
- 1. O‘chirgichlar
- 2. O‘chirgichlarning turlari
- 3. Dimmer
- 4. O‘zini tekshirish uchun savollar
O‘chirgichlar
Kvartira, ofis, garaj va deyarli har qanday xonada yoritishni boshqarishning eng odatiy usuli — o‘chirgich. Mantiq juda sodda: chiroqqa quvvat beriladi yoki berilmaydi.
O‘chirgich chiroqdan oldin faza simining uzilishiga ulanadi va zanjirni mexanik tarzda uzadi yoki ulaydi. Shu sababli u tushunarli va ishonchli boshqaruv usuli bo‘lib qoladi.
Kundalik hayotda ko‘pincha klavishli o‘chirgichlar ishlatiladi, shuning uchun keyingi gap aynan ular haqida bo‘ladi.
O‘chirgichlarning turlari
Boshqariladigan zonalar soniga ko‘ra o‘chirgichlar bir klavishli, ikki klavishli va uch klavishli bo‘ladi. Bu — nechta alohida yorug‘lik guruhini bir-biridan mustaqil yoqish mumkinligini bildiradi.
Ishlash tamoyiliga ko‘ra ular quyidagilarga bo‘linadi:
Ikki dona proxodnoy o‘chirgich olib, ularning orasiga krest o‘chirgichlarni qo‘shilsa, bitta yoritish zonasini bir nechta nuqtadan boshqarish mumkin bo‘ladi. Bu, ayniqsa, uzun yo‘laklarda, zinapoyalarda va o‘tish xonalarida juda qulay.
Simli o‘chirgichlarning aniq kamchiligi ham bor: ular uchun devorni shtroblash va sim tortish kerak. Proxodnoy hamda krest sxemalarda simlar soni yanada ko‘payadi. Shu sababli o‘chirgichni boshqa joyga ko‘chirish deyarli har doim to‘liq ta’mirlashni anglatadi.
O‘chirgichlarni o‘rnatish
Simli boshqaruv mantiqi qanchalik murakkab bo‘lsa, simlar shunchalik ko‘p bo‘ladi va ta’mir tugagach tizimni o‘zgartirish shunchalik qiyinlashadi.
Dimmer
Dimmer — oddiy o‘chirgichga muqobil yechim bo‘lib, u yorug‘likni nafaqat yoqib-o‘chiradi, balki yorqinlikni ham o‘zgartirishga yordam beradi.
U ham xuddi shunday — faza simining uzilishiga ulanadi. Ishlash prinsipi tarmoq kuchlanishi sinusoidining bir qismini “kesish”ga asoslanadi. Biroq bunday sxema uchun chiroqlar (yoritgichlar) dimmirlashni qo‘llab-quvvatlashi kerak.
To‘liq funksiyali proxodnoy dimmer deyarli uchramaydi, chunki bunday sxemani amalga oshirish oddiy proxodnoy o‘chirgichlarga qaraganda ancha murakkab. Shuning uchun odatiy dimmerlar bilan yorug‘lik yorqinligini bir nechta nuqtadan boshqarib bo‘lmaydi.
Amalda esa faqat kombinatsiyalangan variant yig‘iladi: bitta dimmer va proxodnoy o‘chirgichlar tizimi. Ammo bu — to‘liq ko‘p nuqtali dimmirlash emas, balki murosali yechim.
An’anaviy boshqaruvli yoritish sxemasi
Bu sxema an’anaviy simli mantiqning asosiy cheklovini yaqqol ko‘rsatadi: ssenariy qanchalik murakkab bo‘lsa, simyotqizish ham shunchalik murakkablashadi.
Nimalarni eslab qolish muhim
O‘zini tekshirish uchun savollar
1. Proxodnoy o‘chirgichlarning o‘ziga xosligi nimada?
Javobni ko‘rsatish
2. Proxodnoy dimmerni qanday qilish mumkin?