Rang koordinatalari. LEDlarni binlash
Xaridor uchun oq yorug‘lik ko‘pincha juda sodda ko‘rinadi: iliq, neytral yoki sovuq. Ammo amalda oq rangning ham ko‘plab nozik tuslari bor, hatto rang harorati bir xil bo‘lgan ikki LED ham ko‘zga sezilarli darajada boshqacha ko‘rinishi mumkin. Shu sababli ishlab chiqarishda rang koordinatalari va binlash muhim hisoblanadi.
Mundarija
- 1. Oq rangning 50 xil tuslari
- 2. Bin nima?
- 3. O‘zini tekshirish uchun savollar
Oq rangning 50 xil tuslari
Avval aytilganidek, oq LEDlar ko‘k kristall va lyuminofor yordamida olinadi. Bunda yakuniy tus faqat “ko‘k + sariq” g‘oyasiga bog‘liq bo‘lib qolmaydi — kristall tarkibi, lyuminoforning tarkibi, uning rangi, qalinligi hamda zichligi ham katta rol o‘ynaydi.
Shuning uchun oq yorug‘lik faqat iliq, neytral yoki sovuq bo‘libgina qolmaydi. Har bir guruh ichida ham juda ko‘p oraliq tuslar mavjud. Masalan, 6000 K rang haroratidagi yorug‘lik ba’zan yashilimtir, ba’zan esa binafshaga yaqin ko‘rinishi mumkin. 2500 K atrofidagi yorug‘lik esa kimdadir ko‘proq sarg‘ish, kimdadir esa biroz pushti tuyuladi.
Demak, rang harorati bir xil bo‘lishi ko‘rinadigan tus ham aynan bir xil bo‘lishini kafolatlamaydi. Rang harorati yo‘nalishni ko‘rsatadi, lekin nurlanish rangini to‘liq tavsiflab bermaydi.
Rang koordinatalari grafigida bir xil rang harorati oq yorug‘likning turli tuslariga mos kelishi mumkinligi ko‘rinadi.
Lyuminofor qatlami qalinligidagi yoki surtishdagi juda kichik farq ham rangning sezilarli siljishiga olib kelishi mumkin. Texnologik xatolik esa eng aniq ishlab chiqarishda ham uchraydi.
Shu bois, qo‘shimcha saralashsiz konveyerdan chiqqan barcha LEDlar mutlaqo bir xil yoritishini hech bir ishlab chiqaruvchi kafolatlay olmaydi.
Bin nima?
Ishlab chiqarish yakunida jiddiy korxonalarda LEDlar tekshirilib, yorqinligi va nurlanish rangi o‘xshash bo‘lgan guruhlarga ajratiladi. Har bir guruhga harf-raqamli alohida kod beriladi — u bin deb ataladi.
Bunday saralash jarayonining o‘zi binlash deyiladi. Binlash yoritgichlar, modullar va lentalarda xususiyatlari bir-biriga yaqin LEDlardan foydalanishga yordam beradi, shunda tayyor mahsulotda rang va yorqinlik bo‘yicha sezilarli farq paydo bo‘lmaydi.
Grafik LEDlar rang va yorqinlik ko‘rsatkichlariga ko‘ra qanday qilib guruhlarga bo‘linishini ko‘rsatadi.
Hozircha binlash bo‘yicha yagona global standart mavjud emas. Har bir ishlab chiqaruvchi o‘z koordinata tizimi, o‘z diapazonlari va o‘z bin jadvalidan foydalanadi.
Shuning uchun turli ishlab chiqaruvchilarda bir xil belgi bo‘lishi hali natija ham bir xil bo‘ladi degani emas. Masalan, 1A bini uch xil zavodda bir xil tus va bir xil yorqinlikni berishi shart emas.
Nimalarni eslab qolish muhim
O‘zini tekshirish uchun savollar
1. Rang harorati bir xil bo‘lsa, nurlanish rangi ham aynan bir xil bo‘ladimi?
Javobni ko‘rsatish
2. Bin nima?
Javobni ko‘rsatish
3. Uch xil zavoddagi 1A bini rangi aynan bir xil bo‘ladimi?